تولد يک مرگ

ژاک قضا وقدری واربابش

nasrin — Sun, 29 Nov 2009 10:38:35 GMT

بخشی از مقدمه ی کتاب ژاک قضا وقدری واربابش نوشته ی دنی دیدرو،نویسنده ی فرانسوی ترجمه ی مینومشیری.

مشکل بتوان این اثر را در قالب ادبی خاصی گنجاند. شاید بتوان آن را برداشتی کاملن شخصی از ژانر پیکارسک دانست.در این نوشتار چند لایه دیدرو هشیارانه با زبان طنز به تقلید معیارها وشگردهای معمول آثار تخیلی می پردازد تا آنها رابه تمسخر بگیردونفی کند،به همین دلیل است که این اثر را ضد رمان خوانده اند.درواقع می توان ادعا کرد که سنت گریزی،ساختار پیچیده،بی نظمی استادانه،آوردن داستان در داستان،پارادوکسها وتضادهای گستاخانه،آمیزه ی طنز وتخیل برای مبارزه با جهل و خرافات وکوته بینی وعدم تساهل در ژاک قضا وقدری،نمونه ای از داستان مدرن است.

زمانی که دیدرو ژاک قضا وقدری را می نویسد،سخت تحت تاثیز یکی از پایه گذران رمان نو در انگلستان،یعنی لارنس سترن واثر معروف نه جلدی آن تریسترام شندی است.

نویسنده با خواننده اش به گفتگو وشوخی می پردازد،سر به سرش می گذارد،جملات معترضانه می گوید،واغلب به بیراهه می زند.........اوبارها اپیزود داستانی را نیمه کاره رها می کند واپیزود داستانی دیگر را شروع می کند وبا استفاده ی ماهرانه از این ترفند بی انضباطی اجازه نمی دهد رمانش هرگز یکنواخت وکسل کننده شود.

ژانر پیکارسک:قالب روایتی در بیان شیوه ای واقع گرایانه را دنبال می کندوساختمان آن از حوادث مستقل ومتعددی ترکیب شده است.نویسنده ی این نوع روایت نگاهی طنز آلود نسبت به جامعه واجتماع دارد. روایت پیکارسک اگر چه به معنی دقیق غربی جایی در ادبیات فارسی ندارد،با پاره ای از قصه های بلند سمعک عیار ویژگی های مشترکی دارد(صفحه ی253از کتاب فرهنگ واصطلاحات ادبی تالیف سیما داد)

چطور با هم اشنا شدند؟ اتفاقی،مثل همه....................

ژاک می گوید:فرمانده اش می گفته از خوب وبد هرچه در این پایین به سرمان می آید،آن بالا نوشته شده...

شعر

tavalodemarg — Tue, 24 Nov 2009 13:38:43 GMT

من از کرانه‌ها می‌ترسم
و وقتی میان دربَرَم می‌گیرد
                      گم می‌شوم
اَمان ندارم بمانم
و گمان ندارم بروم
من....
هیهاتم میان
       رفتن وماندن
و هر روز
پوچ می شوم
       پر می‌شوم
           گم می‌شوم
              هیهات می‌شوم

tavalodemarg — Sat, 14 Nov 2009 08:28:18 GMT

"انتخاب کننده یا انتخاب شونده "

چند ماه پیش با دوستی در زمینه‌ی اینکه چه کسی انتخاب کننده‌ی اصلی است، بحث می‌کردیم. دوستم که ید طولایی در زمینه‌ی اندیشه و فلسفه دارد می‌گفت:" در مسائلی که زن ومردی درگیرش هستند و در رابطه با روابط این دو جنس نا همگون است، این زن است که انتخاب کننده است و نه مرد." و برای مثال مساله‌ی خاستگاری را به میان کشید . اینکه مرد تنها وتنها یک پیشنهاد دهنده است و این زن است که انتخاب می‌کند.

در مواجهه اول، با اینکه چندان موافقش نبودم وحس می‌کردم چیزی آن وسط می‌لنگد، نتوانستم جوابی بدهم جز اینکه همین که مرد به خواستگاری یک زن می‌رود، نشان ازعدم توانایی زن در انتخاب است و در واقع او باید منتظر بماند تا انتخاب شود و بعد از انتخاب است که انتخاب کننده می‌شود. با وجود اینکه جواب قانع کننده ای بود ولی باز چیزی آن وسط لنگ می‌زد.
بعد از آن روز تا تقی به توقی می‌خورد و صدایش کمکی شبیه موسیقی متن آن بحث می‌شد،‌ این موضوع باب ِفکر کردن را برایم باز می‌کرد .
اولین بار مساله جبر مرا یاد این موضوع انداخت. اینکه انتخاب‌کننده‌ی اصلی هیچ‌کدام نیستند. و در واقع هر دو انتخاب شونده‌اند تا کننده.
خب این برداشت کمی مرا آزار می‌داد. اینکه ما هیچ‌کاره ایم، واقعن آزار‌دهنده است. باید مفری باشد که با این فلسفه دست به گریبان نشویم .

این داستان ماند تا قصه‌ی پست قبلی نسرین ، بالانس .
این اندیشه من اپیزود به اپیزود پیش رفته و همچنان می‌رود.

براستی که همه به هم وصل‌ایم. ارتباط دو موضوع ِ اینکه کسی تو را انتخاب کند با اینکه تو چگونه رفتاری در مواجهه با کسی داری، چیزی است شبیه معادلات تعادلی شیمی. دو طرف معادله همیشه باید متعادل باشند. یعنی این اتصالات وقتی منجر به صورت گرفتن یک فرایند می‌شوند که قادر به متعادل شدن باشد. اینکه انتخاب شوی یا انتخاب کنی دقیقن قصه‌ی رفتارهای ماست که چه اثر گذاری روی دیگری دارد. ما در انتخاب خود از قانون بالانس پیروی می کنیم. قانون طبیعت درهمه چیز یکسان است.
به نظر تا این اپیزود، انتخاب کننده و انتخاب شونده ی صرفی وجود ندارد.

جدا نوشت :خب دلم می‌خواست، دقیقن همان بیستم آبان تولد دوست خوبم خانم سالاری را تبریک بگویم ولی شرایط همیشه جور نیست . به دلایل فنی نتوانستم به شبکه دسترسی پیدا کنم واین شد که چند روز دیرتر تولدش را تبریک می‌گویم. شرمنده نسرین جان. می‌دانم سبیل نداری ولی لطف کن یک همزاد پنداری با یک آقای سبیلو داشته باش تا این قضیه را زیر سبیلی رد کنی.

nasrin — Mon, 02 Nov 2009 08:06:18 GMT

"بالانس"

دیروز فیلم کوتاه بالانس رادیدم، یک فیلم کوتاه چند دقیقه‌ای که چندین ساعت ذهن مرا مشغول کرد. مطالبی که می‌دانی و لمس کرده‌ای در قالبی نو و جذاب که تو را به فکر وامی‌دارد.

پنج عروسک خمیری هم‌شکل با لباس‌های شبیه به هم. تنها وجه تمایز آن‌ها شماره‌ا‌ی است که هرکدام برپشت پالتوهای بلند خاکستری خود حمل می‌کنند. بر روی یک صفحه‌ی معلق در فضا ایستاده اند و برای حفظ تعادل صفحه، در سطح آن پخش می‌شوند. بعد چوب ماهیگیری خود را به پایین می‌فرستند ویکی موفق می‌شود صندوقچه‌ای را به بالا بکشد. وزن صندوقچه تعادل صفحه را به هم می‌زند و آدمک‌ها برای حفظ بالانس هر کدام قدمی برمی‌دارند. لحظاتی که یکی در کنار صندوقچه به موسیقی گوش می‌دهد، دیگران ثابت می‌ایستند تا او لذتش را از نوای موسیقی ببرد.

هر کدام ازما در زندگی قدم‌هایی بر می‌داریم که بر روی زندگی دیگران تاثیر دارد، چه خواسته چه نا خواسته. ما برای حفظ این زندگی معلق، بهم پیوسته‌ایم و رفتارهای‌مان بر روی سرنوشت دیگران موثر است.

در لحظات پایانی فیلم هرکدام برای تصاحب صندوقچه تعادل صفحه را به هم می‌زنند. یکی بر روی صندوقچه می‌نشیند و با احساس تملک کامل و با بیرحمی، تک تک آدمک‌ها را به پایین پرتاب می‌کند. ولی برای پایین انداختن آدمکی که آویزان است از روی صندوقچه بلند می شود و به آن طرف صفحه می رود. با لگد او را هم پرت می‌کند. حالا اوست در این سوی صفحه و صندوقچه در آن سو. هر قدمی که بردارد به سقوط خودش یا صندوقچه می انجامد.

ما در زندگی خود چقدر دچار احساس حرص و آز شده ایم و چگونه قدم برداشته ایم که به بالانس برسیم بدون اینکه به بالانس زندگی دیگران رحم کنیم؟ یا نقش قربانی را بازی کرده ایم وسقوط کرده ایم؟.........

nasrin — Sat, 24 Oct 2009 19:01:18 GMT

آن سیب

نگاهش از روی دست بچه ها به سمت سینی پر از سیب می سرید.سیب سرخ درست گوشه ی سینی بودو هنوز کسی انتخابش نکرده بود. سینی حالا فقط دوسیب زرد وسرخ داشت نفسش رابه آرامی بیرون داد امادستش در هوا ماند. دخترکی که کنارش ایستاده بود محکم به سیب سرخ گازمی زدوجای دندانهای بزرگش روی تن سیب می ماند.

سالها از زمان می گذرد واو بارها سیب سرخی را درد ست گرفته وبوییده، اما هیچ کدام به سرخی آن سیب نبودند.

شعر

tavalodemarg — Mon, 05 Oct 2009 06:16:36 GMT

"شعر"

شمع می‌شوم وقتی

من یادت می‌رود

شعله( ام )

ذره ذره

ابم می‌کند

اب می‌شود، از آسمان

بارانم می‌کند

باران می‌چکد سقف‌اَم را

سوراخ می‌شود

چکه چکه

سطل می‌شوم اب‌ها را

کودکی‌ام می‌نشیند

نگاه می‌شود چشم‌ام را

اشک می‌شود

می ریزم کاغذ را

پ....خ....ش می شود

پ...خ...ش...می‌شوم

م...ح...و می شود

م...ح...و می‌شوم

تو یادم می‌روی

nasrin — Sat, 26 Sep 2009 07:15:43 GMT

ناظر کبیر

بهشت خاکستری را خواندم .ونمی دانم چرا هوس دوباره خواندش به سرم زد.همراه با تمام شدن صفحه ای ازان، کتاب 1984 جورج اورول در ذهنم ورق می خورد.اقای جنت ساز میشد ناظر کبیر.

وینستون چقدر اشنا وملموس است.

دستگاه تله اسکرین ونظام توتا لیتردر کتاب 1984تبدیل شد به گوشواره وخانه های شیشه ای.وباورش برایم سخت است که در دوران برادر بزرگ زندگی می کنم.انگار کابوسی است که هرلحظه منتظرم از ان به بیرون پرت شوم.......

دل نوشته

nasrin — Wed, 16 Sep 2009 17:42:18 GMT

جریان

رویاهایم را به آب می سپارم. حتا اگر رود کوچکی باشد. مهم این است که جریان دارد.راهش را پیدا می کند به نرمی و می دانم اگر به تخته سنگی بخورد ومثل گردنبند مرواریدی در هوا پراکنده شود بازهم دانه هایش یکدیگر را می یابند.ایمان دارم می رسد به دریایی که لا جوردیست وآسمانش همیشه افتابی.پس بسپار رویاهایت را به اب......

دل نوشته

tavalodemarg — Sat, 12 Sep 2009 08:51:47 GMT

"می‌دانم و نمی‌دانم "

توی کله‌ام بین همه ی سیم میم‌های عصبی و نورون مورون‌ و سلول ملول‌ها قهوه‌ای و خاکستری، نوزدهم و بیستم و بیست و یکم یک‌هو شروع می‌کنند به رژه رفتن . جمع وتفریق که می‌کنم، با تخمین، سه ماه علم می‌شود جلویم، آن هم با کلی پارچه‌ی رنگ‌و‌وارنگ که از هزار بقچه‌ی هزار پستو بیرون آمده، و از سرش سرازیر شده تا عذا‌داری این سه ماهم را هرچه پر شور و باشکوه‌تر، عین انتخابات خرداد 88 برگزار کند.

اما نه! کدام پارچه‌ی رنگ‌وورانگ؟

ببین چطور یک‌هو شیفته‌ی کلمه شدم که بی هوا حرف های ِ ه...ز...ا...ر را چپاندم توی دل ِبقچه تا شاید دست کم از لذت ِمتن بی‌نصیب نمانم. اما فریب تا به کی؟

پس هزار را منهای نهصد و نود و نه می‌کنم تا یک، یک علم کند آن وسط؛ آن هم بی‌هیچ پارچه‌ای. مگر توی خانه‌ی من غیر یک تیر ِچوبی ِدیلاق ِبی‌معنی، چیز دیگری این روزها پیدا می‌شود که بخواهم پارچه‌اش کنم و ببندمش به سر علم شده‌ی متن‌اَم ؟

مرا چه می شود؟

من که خوب بودم؟ یعنی خوب که نه، ولی بد هم نبودم. اما می‌دانم و نمی‌دانم یک‌هو چرا همه‌ی این روزها مثل سبز پوشان خرداد فکر کودتای مخملی افتادند و ریختند توی میدان آزادی ذهنم و با سکوتشان پدر صابم را در آوردند؟ روزها خب حق‌شان را طلب می‌کنند . حقی که خوب می‌دانم و نمی‌دانم به باد رفته و اگر بخواهم هم نمی‌توانم بدهم‌شان. اما من که لباس شخصی ندارم که با باتوم‌های از آسمان نازل شده به جان‌شان بیفتم تا خفه شوند-خفه که هستند- بمیرند. پس چاره‌ای نیست. آن‌ها می‌ریزند روی سرم تا خفه شوم –خفه که هستم-بمیرم.

فکرش را بکن قریب به نود روز آمد و رفت، بی‌آنکه آسمانی داشته باشم. نه آسمانی که آفتابش آن وسط حکم براند و نه آسمانی که ابرهایش سکوت را راهپیمایی کنند.

اینجا توی ذهن ِمن انگار چیزی پوچ شده. انگار توی این قریب به نود روز جزوی از من توی من گم شده .شایدم بین این همه دیوار که هر روز مرا تنگ‌تر و تنگ‌تر و تنگ‌تر در آغوش کشیده‌اند پنهان شده باشم. اری خوب که نگاه می‌کنم، می‌بینم حل شده‌ام توی دیوار و پر از خط‌خطی‌های سیاه و‌ بنفش‌- اَش کرده‌ام . می‌دانم و نمی‌دانم؛ شاید یکی، همین روزها در را باز کند و با یک سطل رنگ سفید همه‌ی مرا توی دیوار محو کند .

دل نوشته

nasrin — Wed, 09 Sep 2009 16:54:18 GMT

"گفت :بنویس"

شروع کردم. آن‌قدر در ذهنم دایره‌وار چرخیده‌ام که بوی تهوع سراسرش را گرفته. مثل حلزون می‌لغزم در محیط نا محدود‌ش. بارها و بارها از یک راه گذر کرده‌ام. دور باطل. تکرار و تکرار........

می‌خواهم پنجه بکشم وتمام نقابهای درون و برون‌اَم را پاره کنم. دست‌هایم در هوا آویزان است و روبه‌رویم را هزاران نفر با نقاب گرفته‌اند، گویی جشن بالماسکه است........